الگوی بوکارتس
الگوي بو کارتس
بوكارتس آموزش مهارتهاي خودتنظيمي به يادگيرندگان را هدف اصلي آموزش و پرورش مي داند، زيرا اين مهارتها نه تنها موجب مي شوند كه فرد در دوران تحصيل يادگيري خويش را هدايت كند، بلكه پس از اتمام تحصيلات نيز، اين امكان را فراهم مي آورند كه فرد دانش خود را همزمان با دانش روز تطبيق كند. وي در فرآيند خودتنظيمي يادگيري به عنوان: دانش قبلي ، دشواري و در عين حال سادگي اين فرآيند ، آموزش يادگيري خودتنظيمي و تعادل بين مؤلفه هاي شناختي و انگيزش آن تأكيد مي ورزد( غلامي ، 1382 ). در الگوي يادگيري خودگردان بوكارتس (1997) وضعيتهاي برابر و يكساني براي مؤلفه هاي شناختي و انگيزشي يادگيري فرض شده است. بوكارتس ، خود گرداني يادگيري را مجموعه اي تعاملي در نظر مي گيرد كه هم شامل خود تنظيمي انگيزشي و هم خودتنظيمي شناختي است. الگوي شش مؤلفه اي او از يادگيري خودگردان مي تواند به عنوان چارچوب تشريح كننده اين نوع خودگرداني در سه سطح در نظر گرفته شود؛ يعني سطح اهداف، سطح راهبردها و سطح دانش قلمرو خاص (شكل 5-2). وي دانش قبلي را يك عامل مهم و تعيين كننده در فرآيند خود تنظيمي تلقي مي كند و معتقد است که هر كدام از اين شش مولفه مبين يك نوع از دانش قبلي است كه به منظور رخ دادن خودتنظيمي در يادگيري ، بايد در دسترس يادگيرنده باشد ( بامرت[1] ، 2002 ) .مكرراً بوکارتس ( 1999 و1997 ، 1992 ) بر وابستگي متقابل مؤلفه هاي فرد تأكيد مي كند. براي مثال، مؤلفه هاي فراشناختي و انگيزشي، عميقاً بر راهبردهاي فرد تأكيد مي كند. براي مثال، مؤلفه هاي فراشناختي و انگيزشي، عميقاً بر راهبردهاي يادگيري مربوط تأثير مي گذارند، در حالي كه دانش راهبردهاي شناختي به ميزان زياد به دانش اخباري در محتواي حوزه مربوطه وابسته است. كمبود دانش در يك بخش از الگو مي تواند در خودگرداني يادگيري نقش باز دارنده يا ممانعت كننده داشته باشد (بامرت ، 2002 ).
بوكارتس (2002) بر آگاهي از اهداف يادگيرندگان تاكيد مي كند و معتقد است که براي درك اين كه چرا يادگيرندگان براي موفقيت تلاش مي كنند و چرا و چگونه آنها، خودشان را تنظيم مي كنند، آگاهي ما از اهداف يادگيرندگان ضروري است.
خودتنظيمي به صورت پيچيده اي با ساختار اهداف فرد ارتباط دارد و يادگيرندگان براي اكتساب، نگهداري ، پرورش و محافظت از اهدافي كه برايشان ارزش دارد، مي كوشند. بوكارتس معتقد است که معلمان با سازماندهي موقعيت هاي يادگيري به صورتي كه يادگيرندگان هميشه براي شروع فرايند يادگيري به وسيله ايجاد اهداف يادگيري از سلسله مراتب اهداف خودشان تشويق شده باشند اجازه پيدا مي کنند كه موقعيتها را به صورت معني دار تجربه كنند (بوكارتس ، 2002) .
بر اساس الگوی سه مرحله ای نهایی وی ُسه نظام تنظيمي در يادگيري خودتنظيم درگير هستند :
1- تنظيم خود ( انتخاب اهداف و منابع )
2- تنظيم فرآيند يادگيري (استفاده از دانش و مهارتهاي فراشناختي براي جهت دادن يادگيري)
3-تنظيم روشهاي پردازش اطلاعات ( انتخاب راهكارهاي پردازش اطلاعات ) (آرتلت ، سي اف[2] ، 2000) .