روانشناسی تربیتی:کاربردی

- الگوي پنتريچ

پينتريچ (200۸) چارچوبي نظري بر پايه ديدگاه شناختي ـ اجتماعي پيشنهاد كرده است. هدف او طبقه بندي و تحليل فرآيندهاي متفاوتي است كه بخشي از يادگيري خود گردان را هدايت مي كنند. اين الگو با چهار فرض اساسي تعريف مي شود.  1ـ يادگيرندگان فعال هستند، چرا كه آنها تصميم گيري مي كنند و براي دانش و درك بيشتر خودشان درگير رفتار مي شوند. 2ـ يادگيرندگان توانايي بالقوه اي براي تنظيم يادگيري خودشان دارند.

شکل(فوق) : مراحل و بخشهاي يادگيري خود گردان  را نشان می دهد. 

براي پينتريچ، اين چهار مرحله يك توالي عمومي است كه يادگيرنده به موازات انجام تكليف، اين توالي را طي مي كنند؛ اما اين توالي سلسله مراتبي نيست يا به عبارت ديگر ساختار خطي ندارد. اين مراحل مي توانند به طور همزمان يا به صورت پويا ، تعاملات چندگانه اي ميان فرآيندهاي متفاوت و بخشهاي آن، ايجاد كنند. به علاوه، پينتريچ نشان داد كه همه تكاليف تحصيلي مستقيماً در خود تنظيمي درگير نمي شوند. گاهي يادگيرنده براي انجام تكاليف مشخص، نياز به برنامه ـ ريزي، كنترل و ارزشيابي آن ها به صورت راهبردي ندارد   ، بلكه انجام آن مي تواند به عنوان عملي از تجربه قبلي يادگيرنده با همان تکليف، به صورت خودکار انجام گيرد(مونتالو ، 2004 ).

الگوي خود گرداني پنتريچ به طور کلي شامل سه مقوله کلي راهبردها است :1)راهبردهاي شناختي يادگيري 2)راهبردهاي خود گرداني جهت کنترل شناخت و3)راهبردهاي مديريت منابع(پنتريچ وديگروت،1999).

1- راهبردهاي شناختي يادگيري: اين راهبردها، شامل مرور ذهني، بسط و سازماندهي است و از آنها به عنوان راهبردهاي شناختي مهم مربوط به عملکرد تحصيلي در کلاس درس استفاده مي شود.

2- راهبردهاي خود گرداني جهت کنترل شناخت:دانش فراشناختي فراگيران و استفاده از اين راهبردها تاثير مهمي بر پيشرفت تحصيلي آنها دارد. فراشناخت شامل دو جنبه کلي   ، يعني دانش فراشناختي و تنظيم شناخت است(براون و همکاران،1983،به نقل از کديور،1386).